Monthly Archives: September 2014

Kansellasie van daardie gimnasium-kontrak

A2_BAlmal van ons het al Nuwejaarsvoornemens gemaak. Hierdie jaar gaan ek begin oefen, gesond eet, minder tyd op kantoor bestee en meer tyd met die gesin deurbring. Om jou voorneme uit te voer, sluit jy dadelik na terugkeer van jou Desembervakansie by die plaaslike gimnasium aan.  Dit pla nie eers of die kontrak vir twee, drie of selfs vier jaar is nie. Hierdie jaar gaan jy by daardie voorneme hou!

Met die aanbreek van die winter bestee jy al hoe meer tyd op kantoor en voor die kaggel en minder tyd in die gimnasium. Teen Augustus herken jy die debietorder van die gimnasium op jou bankstaat, terwyl jy goed weet dat jy twee maande laas by die gimnasium was.

Die Wet op Verbruikersbeskerming (“die wet”) beperk die effek van ‘n vastetermynkontrak wat ‘n outomatiese hernuwingsklousule vir ‘n verdere vaste termyn bevat. Aangesien die wetgewer wye betekenis heg aan die terme goedere (“goods”) en dienste (“services”) sal die meerderheid vastetermynkontrakte binne die reikwydte van die wet val. Artikel 16 van die wet maak voorsiening daarvoor dat enige verbruiker ‘n langtermynkontrak kan kanselleer met skriftelike kennisgewing van twintig besigheidsdae, tensy die kontrak tussen twee juridiese persone is.

Die wet maak vervolgens voorsiening vir ‘n redelike kansellasieboete (“reasonable cancellation penalty”) wat deur die verbruiker aan die diensverskaffer betaal moet word weens die kansellasie van die vastetermynkontrak. Wat ‘n redelike kansellasieboete behels, sal afhang van die tipe en aard van die kontrak.

Lester Timothy van Deneys Reitz Prokureurs gebruik ‘n voorbeeld wat by die meeste van ons aanklank sal vind. ‘n Verbruiker sluit ‘n tweejaarkontrak met ‘n selfoondiensverskaffer. ‘n Selfoon word gelyktydig aangekoop, die koopprys waarvan maandeliks oor die tweejaartermyn afbetaal moet word. Die diensverskaffer het dus ‘n uitgawe aangegaan wat betref die selfoon.  Sou die verbruiker die kontrak kanselleer, is dit derhalwe aanvaarbaar dat die diensverskaffer die uitstaande balans van die selfoon as ‘n redelike kansellasieboete hef ten einde sy onkostes te verhaal.

Waar ‘n verskaffer geen noemenswaardige ekstra koste moet dra as gevolg van kansellasie van die kontrak nie sal die verskaffer afslag aan die verbruiker moet gee ten einde ‘n redelike kansellasieboete vas te stel.

Jy kan dus die gimnasium nader en skriftelik twintig werksdae kennis gee van jou voorneme om die kontrak te kanselleer. Afhangend van die bewoording in die kontrak en die oorblywende  kontraktermyn, sal jy ‘n redelike kansellasieboete moet betaal. Aangesien die gimnasium nie beduidende ekstra koste aangegaan het as gevolg van die kansellasie nie, sal jy geregtig wees op ‘n afslag op die oorblywende termyn van die kontrak.

Onderhandel oor die kansellasieboete met die gimnasium. Jy sal verras wees wat ‘n onmiddellike betaalaanbod as ‘n kansellasieboete kan vermag. En koop eerder hardloopskoene volgende jaar, selfs al is hulle duur. Hulle sal geduldig in jou klerekas wag tot die volgende Nuwejaarsdag …

Hierdie artikel is ‘n algemene inligtingstuk en moet nie gebruik of staatgemaak word op as professionele advies nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of vir enige verlies of skade wat voortspruit uit vertroue op enige inligting hierin nie. Kontak atyd jou regsadviseur vir spesifieke en gedetailleerde advies.

Transfer of a property: Is VAT or transfer duty payable?

A3_BA Purchaser is responsible for payment of transfer cost when acquiring an immovable property, but it should further be established if the transaction is subject to the payment of VAT or transfer duty to SARS.

When an immovable property is transferred, either VAT or transfer duty is payable. To determine whether VAT or transfer duty is payable one should look at the status of the seller and the type of transaction.

VAT

If the seller is registered for VAT (Vendor) and he sells the property in the cause of his business, VAT will be payable to SARS. A vendor is a person who runs a business and whose total taxable earnings per year exceed R1 000 000. He will then have to be registered for VAT. A further stipulation is that the property that is being sold must be related to his business from which he derives an income.

The Offer to Purchase should stipulate whether the purchase price includes or excludes VAT. If the Offer to Purchase makes no mention of the payment of VAT and the seller is a VAT vendor, it is then deemed that VAT is included and the seller will have to pay 14% of the Purchase price to SARS. It is the seller’s responsibility to pay the VAT to SARS, except if the contract stipulates otherwise.

When a seller is not registered for VAT, but the purchaser is a registered VAT vendor, the purchaser will still pay transfer duty but can claim the transfer duty back from SARS after registration of the property.

Transfer duty

When the seller is not a registered VAT vendor it is almost certain that transfer duty will be payable on the transaction. A purchaser is responsible for payment of the transfer duty. Transfer duty is currently payable on the following scale:

  1. The first R600 000 of the value is exempted from transfer duty.
  2. Thereafter transfer duty is levied at 3% of the value up to R1 000 000.
  3. From R1 000 001 to R1 500 000, transfer duty will be R12 000 plus 5% on the value above R1 000 000.
  4. On R1 500 001 and above transfer duty is R37 000 plus 8% of the value above R1 500 000.

Transfer duty payable by an individual or a legal entity (trust, company or close corporation) is currently charged at the same rate.

Transfer duty is levied on the reasonable value of the property, which will normally be the purchase price, but should the market value be higher than the purchase price, transfer duty will be payable on the highest amount. Transfer duty is payable within six months from the date that the Offer to Purchase was signed.

In instances where a party obtains a property as an inheritance or as the beneficiary of a divorce settlement, the transaction will be exempted from payment of transfer duty.

Where shares in a company or a member’s interest in a close corporation or rights in a trust are transferred, the transaction will be subject to payment of transfer duty if the legal entity is the owner of a residential property.

Zero-rated transactions

This means that VAT will be payable on the transaction but at a zero rate. If both the seller and the purchaser are registered for VAT and the property is sold as a going concern, VAT will be charged at a zero rate, for instance when a farmer sells his farm as well as the cattle and the implements.

Exemption

Transfer duty, and not VAT, will be payable when a seller who is registered for VAT sells a property that was leased for residential purposes.

It is thus important for a purchaser to establish the status of the seller when buying a property. The seller who is registered for VAT should carefully peruse the purchase price clause in a contract before signing, to establish if VAT is included or excluded.

This article is a general information sheet and should not be used or relied on as legal or other professional advice. No liability can be accepted for any errors or omissions nor for any loss or damage arising from reliance upon any information herein. Always contact your legal adviser for specific and detailed advice.

Sonde met die bure

A4_BJy is al jare goed bevriend met jou buurman; julle kinders het saam grootgeword en jy het nog altyd jou buurman as ‘n redelike man beskou, maar deesdae is jy nie meer so seker van jou saak nie. Sy bome se takke hang oor jou muur en blare van die bome verstop jou geute, om nie eers te praat van die wortelstelsel wat al nader aan jou huis se fondament kruip nie. Wanneer jy hom hieroor konfronteer, weier hy botweg om enigiets aan die probleem te doen, want dit is immers bome wat hy en sy vrou 30 jaar gelede geplant het toe hulle die eiendom gekoop het!

Die vraag op almal se lippe is, wat kan ek doen aan my buurman se bome en plante wat skade aan my eiendom en ongemak vir my veroorsaak? Hy het natuurlik ‘n reg om sy eiendom te benut soos hy wil, maar wat van my reg om my eiendom te benut en te geniet? Sy reg om sy eiendom te geniet kan tog sekerlik nie ten koste van ‘n ander persoon wees nie?

Bome met laterale wortelstelsels is gewoonlik die sondebok in dispute tussen bure. In die saak Bingham v City Council of Johannesburg 1934 WLD 180 het die munisipaliteit bome langs ‘n voetpad geplant vir versieringsdoeleindes. Die probleem was dat die bome wat hulle gekies het, eikebome was wat sterk laterale wortelstelsels het wat die omliggende grond dreineer. Die blomme en struike in Bingham se tuin het as gevolg hiervan in die slag gebly en, nog erger, die sterk wortelstelsel was besig om sy weg te vind  na die huis se fondasie. Omdat die boom se wortelstelsel ‘n bedreiging vir die eiendom (die woning) ingehou het, het die hof die munisipaliteit beveel om die bome te verwyder.

In Vogel v Crewe and another [2004] 1 All SA 587 (T) is die kwessie van boomwortels weer eens in die hof bespreek. Vogel en Crewe was bure en Crewe was van mening dat ‘n boom wat twee meter van die gemeenskaplike grensmuur geplant was, die oorsaak van al die probleme op sy eiendom was. Volgens hom het die boom se wortelstelsel skade aan die grensmuur aangerig en blare van die boom het in sy swembad geval en ook sy geute en rioolstelsel verstop. Die hof se benadering was gebaseer op ‘n objektiewe toets van redelikheid. Hulle het die voordele wat die bewaring van die boom inhou, soos die visuele genot, skaduwee en produksie van suurstof, opgeweeg teen die ongerief wat dit vir Crewe veroorsaak het. Crewe was egter nie in staat om te bewys dat die probleem met die blare in sy swembad, geute en rioolstelsel afkomstig was van die spesifieke boom nie en die hof het bevind dat die grensmuur maklik herstel kon word.  Geen drastiese aksie, soos die verwydering van die boom, was dus nodig nie en Crewe se aansoek het nie geslaag nie.

Uit die voorgaande is dit duidelik dat die hof slegs die verwydering van ‘n boom sal gelas indien die boom se wortelstelsel ‘n werklike en onmiddellike bedreiging vir die eiendom inhou. Hulle sal nie die verwydering van ‘n boom gelas weens takke wat oor ‘n muur hang of blare wat in ‘n erf val nie.

In Malherbe v Ceres Municipality 1951 (4) SA 510 A is bevestig dat indien jou buurman se boomtakke oor jou muur groei of die wortelstelsel jou eiendom binnedring en hy weier om dit te verwyder, jy die reg het om die takke en wortelstelsel by die grensmuur af te kap.

Hopelik sal julle in staat wees om boomverwante geskille op ‘n hoflike wyse te skik, en onthou, jy het ook die reg om jou eiendom ten volle te geniet.

Saamgestel deur Riëtte NEL

Hierdie artikel is ‘n algemene inligtingstuk en moet nie gebruik of staatgemaak word op as professionele advies nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of vir enige verlies of skade wat voortspruit uit vertroue op enige inligting hierin nie. Kontak atyd jou regsadviseur vir spesifieke en gedetailleerde advies.